Eén van de mooiste weekendje wijn bestemmingen is de stad Porto. Een heerlijke stad om al slenterend helemaal in op te gaan. De extravagante barokke kerken en met azulejos betegelde gebouwen, de vele pleintjes, parken, nauwe straatjes tegen steile hellingen en schitterende uitzichten over stad en rivier, maken van deze culinaire vissersstad de ideale reisbestemming. En dan hebben we het nog helemaal niet over port gehad!

Porto ligt aan de monding van de rivier de Douro. De druiven, die op steile hellingen langs de rivier groeien, worden voor port gebruikt. Op de quintas in de Douro Vallei wordt de port geproduceerd. De opslag en rijping van de jonge port vindt traditioneel plaats in Vila Nova de Gaia, recht tegenover het oude centrum van Porto.

Sé do Porto

Midden in het hart van het historisch centrum, duidelijk zichtbaar op een rotspunt, waakt hoog boven Porto, de kathedraal Sé over de stad. De kathedraal uit de 12e eeuw is één van de oudste gebouwen van Porto en een absolute aanrader, al was het alleen maar om het Terreiro de Sé, het plein dat een fenomenaal uitzicht biedt over de stad eronder. Kortom, de perfecte plek om de verkenningstocht van Porto te beginnen.

Vanaf het plein kun je een mooie wandeling maken richting de rivier de Douro. Onderweg slenter je door een doolhof van nauwe, steile middeleeuwse steegjes, waar het wasgoed boven je te drogen hangt. De in pasteltinten geschilderde, met azulejo-tegels versierde huizen van de sfeervolle oude volkswijk, is een lust voor het oog.

Uitzicht op Sé do Porto
De gezellige wijk Ribeira

Ribeira

Ribiera (rivieroever) is het gedeelte van het historisch centrum dat aan de rivier de Douro ligt. Het is het oudste deel van Porto met als centrale plek het Praça de Ribeira. Dit marktplein is al sinds de middeleeuwen het commerciële hart van de stad. Na de uitbreiding en het neerhalen van de stadsmuur in de 19e eeuw heeft het plein tegenwoordig vooral de functie van een groot terras.

Aan je linkerhand vanaf het plein ligt de Cais Ribeira. De bekende boulevard langs de Douro met veel restaurants en terrassen met parasols. Een prima locatie om eens lekker uit te rusten en in het zonnetje te genieten van al het lekkers dat de lokale keuken van Porto te bieden heeft. Zittend aan het water, met een schitterend uitzicht op de Barcos Rabelos – de boten waar vroeger de port mee werd vervoerd -, de statige Dom Luis I brug en de vele porthuizen aan de overkant van de rivier.

Vanaf de Praça de Ribeira ligt aan je rechterhand de Cais Estiva, het rustige stuk van de boulevard. Minder parasols, maar gezellige restaurants en wijnbarretjes.

Cais Estiva, het rustige stuk van de Cais Ribeira
Lekker borrelen aan de Cais Ribeira

Ponte Luís I:

Kenmerkend voor Porto is de Ponte Luís I. De 172 meter (boven 385 meter) lange brug verbindt de stad Porto met het tegenovergelegen Caie. De brug heeft twee lagen. Het benedendek is voor het autoverkeer en het bovendek voor de tram. Voetgangers kunnen van beide lagen gebruik maken waardoor het beklimmen van de steile hellingen beperkt wordt. Vooral het bovendek is geliefd bij fotografen omdat je vanaf hier een schitterend panoramisch uitzicht hebt over de stad.

De brug, die als bijnaam “de liggende Eiffeltoren” heeft, is in 1886 ontworpen door de Belg Théophile Seyrig. Eerder in 1877 was hij samen met Gustave Eiffel verantwoordelijk voor het ontwerp van de Ponte Maria Pia, een spoorbrug 1 kilometer stroomopwaarts. De bruggen lijken erg op elkaar en worden daardoor vaak verward.

Uitzicht op de Ponte Luís I brug en de Sé do Porto vanaf Mosteiro da Serra do Pilar
Genieten van Port en een kaasplankje op de Avenida Diogo Leita boulevard

Vila Nova de Gaia

Vila Nova de Gaia is de thuishaven van de handel in port. Al eeuwenlang wordt de jonge port vanuit de achterliggende vallei via de rivier aangevoerd om hier te rijpen in koele vochtige kelders op de noordhelling. De meeste porthuizen organiseren rondleidingen met na afloop een mogelijkheid hun port te proeven. Aangezien de port hier alleen wordt opgeslagen is de rondleiding vrij kort, maar daardoor des te meer tijd om te proeven!

Uitgebreid port proeven kan natuurlijk ook aan de Avenida Diogo Leita, de overburen van de Cais Ribeira. Een prima plek om op het terras nog na te genieten van alle bezochte porthuizen en je kennis  d.m.v. een wijnflight te vergroten. Een wijnflight zijn meerdere glazen met proefhoeveelheden, waardoor je de verschillende soorten port kunt vergelijken. Probeer eens een flight beginnend met een gewone tawny en eindig met een “40 year old tawny”. Proef het verschil!

Ook is Porto één van de weinige plekken waar je een vintage port per glas kan bestellen. Vintage port wordt gezien als de koning van de port. Zeker proberen dus!

Het mooiste uitzicht over de stad heb je bij het Mosteiro da Serra do Pilar. Je bereikt het klooster via de gondel Teleférico de Gaia of via het bovendek van de Ponte Luís I, maar het leukste is natuurlijk zelf omhoog klauteren langs de vele porthuizen. Eenmaal boven heb je als extra beloning nog een leuk parkje om weer helemaal bij te komen bij voorkeur met een lekkere picknick. ’s Avonds met een flesje port romantisch naar de zonsondergang kijken kan natuurlijk ook!

De Barcos Rabelos te water in de Douro voor de Porthuizen
Rijpende vaten Port in de kelders van Vila Nova de Gaia

Baixa

Baixa is de naam van het nieuwe centrum van Porto dat om het middeleeuws historisch centrum is gebouwd. Het hart wordt gevormd door Praça da Libertade en de promenade Avenida dos Aliados.

Ten oosten van Baixa ligt de moderne winkelstraat Rua Santa Catarina, een moderne winkelstraat met veel internationale merken. Aan de zuidkant van de winkelstraat ligt het Praça de Batalha. Een heerlijk plein met terras, waar het altijd gezellig druk is. Een prima plek dus om bij te komen van het shoppen. Aan dit plein ligt ook de Igreja de Santo Ildefonso. Deze kerk valt vooral op door de vele azulejo tegels tegen de gevel.

Marcado Bolhao

Zoals de meeste Zuid-Europese steden heeft ook Porto een lokale markt. En de Marcado Bolhao is zeker een bezoekje waard. De markthal uit begin vorige eeuw heeft twee verdiepingen en verkoopt alle streekproducten, allemaal netjes uitgestald. Honger gekregen? Lunchen kan in de markthal of in een confeitaria erbuiten voor een espresso met Pastel de Nata. Deze Portugese lekkernij staat ook wel bekend als Pastéis de Nata, mocht u er aan één niet genoeg hebben!

Standbeeld van Dom Pedro IV te paard op het Praça de Liberdade
Azulejos als “street art”

De westkant van de Avenida dos Aliados komt vooral ’s avonds tot leven. Rond de straten Galeria de Paris en de parallelstraten Cândido dos Reis en de Conde de Vizela is het ’s avonds gezellig druk. In de buurt zijn ook genoeg restaurants en wijnbarretjes.

Rua das Flores

Levendige winkelstraat met veel kleine souvenirwinkeltjes, restaurants, wijnbarretjes, terrasjes en ook straatartiesten. Sinds 2015 is deze straat voetgangersgebied en daardoor erg populair.

Aan de oostkant van de straat ligt het station São Bento. Aan de westkant Mercado Ferreira Borges, de oude markthal, die nu dienst doet als expositiehal en restaurant en het Palácio da Bolsa, met zijn indrukwekkende interieur.

Torre dos Clérigos

Een letterlijk hoogtepunt van de stad is de Torre dos Clérigos. Bij helder weer heb je vanaf deze toren een mooi uitzicht over de stad en de omgeving.

Uitgaan in Porto rondom Cândido dos Reis
Feest in Porto in Azulejos

Museo do Vinho de Porto:

Even buiten het historisch centrum ligt langs de Douro het Museo do Vinho de Porto. In dit kleine museum veel aandacht voor de productie van port en de geschiedenis van de portdistributie over de Douro.

Leuk om te bezoeken in combinatie met een rondleiding en een proeverij bij een porthuis, waar meer wordt ingegaan op de verschillende soorten port en de geschiedenis achter de verschillende merken.

Geen zin om naar het museum te wandelen? De historische tram (lijn 1, de rivierlijn) rijdt langs het museum op weg naar de kust. Een leuke bestemming voor na het museum. Andere aanrader is het boven het museum gelegen Jardins do Palácio de Cristal. Een heerlijk park om te ontspannen op een zomerse dag.

Azulejos

Kenmerkend voor Porto zijn de azulejo-panelen. Je vindt de tegels overal in de stad als versiering op kerken en gevels van gebouwen.

Toplocatie is de stationshal van station São Bento, waar meer bezoekers voor de azulejos komen dan voor de trein. Op maar liefst 20.000 tegels worden historische gebeurtenissen van Porto afgebeeld.

Ook de Igreja de Santo Ildefonso is populair bij fotografen. De hele gevel van deze kerk is versierd met azulejo tegels.

De historische tramlijn 1, de rivierlijn
Feest in Porto in Azulejos

In Porto stelt het ontbijt niet veel voor. Een kop koffie met doce (een zoet gebakje) of toast met boter volstaat. Dit laat genoeg ruimte voor een uitgebreide, meestal warme lunch. De porties zijn in Portugal over het algemeen vrij groot. Daarom zie je op de kaart soms twee verschillende prijzen staan. De lage prijs is voor een kleine portie en wordt vaak voor de lunch gebruikt. Het avondeten begint pas laat, meestal na 20.00 uur. Dus voldoende ruimte voor een lekker hapje en drankje op het terras.

Wanneer je door Porto wandelt, kun je onder één snack niet uit: de Francesinha! Dit is het Portugese antwoord op de Franse croque monsieur, zoals al een beetje uit de naam blijkt. Naast ham en kaas zitten er ook diverse soorten worst en geroosterd vlees in en het geheel wordt overgoten met een tomaten- biersaus. De snack wordt geserveerd met friet “on the side” en in sommige gevallen eronder.

Koffie met pastéis de nata
Chorizo worstje op een brandend schaaltje
Bolinhos de Bacalhau, de lekkerste snack van Porto

Zin in een minder grote hap, pastéis de nata zijn de populairste zoete tussendoortjes van het land. Oorspronkelijk afkomstig uit Belém, een voorstad van Lissabon en daarom ook bekend als pastéis de Belém, maar inmiddels is deze custardlekkernij ook in Porto volop verkrijgbaar bij cafés en banketbakkerijen.

Meer zin in een borrelhapje? Zoek dan eens op de kaart onder Petiscos. Favoriet zijn de Bolinhos de Bacalhau met een glas Vinho Verde! Een andere topper is de “sausage on fire”. De worst, meestal chorizo, wordt geserveerd op een aardewerk bakje met alcohol, dat vervolgens op het terras wordt aangestoken.

Tot slot natuurlijk speciale aandacht voor de port. Naast de bekende rode port is een witte of rosé port een lekker aperitief. Puur, maar minstens even lekker als cocktail. De bekendste is witte port met tonic, aangevuld met ijs en een schijfje citroen. Een andere zomerhit is witte port met ginger ale, aangevuld met een schijfje gember en een takje rozemarijn.

De lokale klassieker: Bacalhau à Brás
Verse gegrilde sardientjes in de haven van de wijk Matosinhos

Als de naam van je stad “haven” betekent, dan is het niet vreemd dat vis een belangrijke rol speelt in de lokale keuken. De kabeljauw, gezouten en gedroogd (bacalhau) of alleen gedroogd (stokvis), is de populairste vis van het land. Je ziet hem in veel gerechten terugkomen. Als voorgerecht onder de naam Bolinhos de Bacalhau. Als hoofdgerecht is de Bacalhau à Brás een klassieker, waarbij de kabeljauw met ei en aardappel wordt geserveerd.

Een ander populair gerecht zijn de Sardinhas, bij voorkeur vers geroosterd boven een houtskoolvuur. De geur alleen al lokt je zo het restaurant binnen.

Vinho Verde

Vinho Verde komt uit de Minho-streek ten noorden van Porto. Er worden zowel witte-, rode- als roséwijnen geproduceerd, maar vooral de witte wijnen zijn populair in Porto en hebben ook internationaal aanzien.

De naam (groene wijn) heeft deze wijn te danken aan het groene landschap van de streek (vanwege de vele regen), maar ook omdat de wijn heel jong wordt gebotteld.

Vroeger liet de wijnboer de druiven tegen het rotten aan granieten palen, bomen of hoge pergola’s groeien. De druiven werden met behulp van lange ladders geoogst. Tegenwoordig hangen de druiven nog steeds aan pergola’s, maar wel op een hoogte van zo’n anderhalve meter.

Vinho Verde DOC is opgedeeld in 9 subregio’s en mag van meerdere druivensoorten worden gemaakt, zoals  Loureiro, Arinto en Azal. Hierdoor zijn er verschillende stijlen. Subregio en druivensoort wordt meestal op het etiket vermeld.

Vinho Verde is een jonge, frisse wijn met een hoge zuurgraad, een lichte koolzuurprikkeling en een laag alcoholgehalte. De wijn past daardoor perfect bij schaal- en schelpdieren en gebakken vis.

Speciale aandacht voor de populaire Vinho Verde gemaakt van de Alvarinho druif. Deze wijn is complexer en fruitiger, heeft een hoger alcoholpercentage en een duidelijke abrikoossmaak. De Alvarinho is ook een belangrijke druif in het iets noordelijker gelegen, Spaanse Galicië, waar hij onder de naam Albariño de wereld verovert.

Naar de wijn
Rijpende vaten Port in de kelders van Vila Nova de Gaia

Port

Port is er in verschillende soorten. De bekendste zijn de rode, maar er is ook witte port en sinds kort zelfs rosé.

De Engelsen hebben port groot gemaakt. Zoete, met wijnalcohol versterkte wijnen zoals Malmsey en later Madeira waren al heel lang populair in Engeland, omdat ze minder snel verzuurden en daarom langer houdbaar waren. Port hebben de Engelsen pas eind 17e eeuw ontdekt. Door hun groeiende macht en invloed in Portugal konden ze – met door henzelf opgerichte porthuizen – nu ook de productie en aanvoer controleren. Lagere importbelasting voor port dan voor andere Europese wijnen (i.v.m. een handelsverdrag met Portugal, 1703) en beperkt aanbod van Franse- en Spaanse wijnen – door de Spaanse successieoorlog, waarbij Frankrijk en Engeland tegenover elkaar stonden – maakten het succes compleet. Ook nu nog domineren de Engelse porthuizen de markt, maar lokale merken zijn ook erg in trek.

Rode port kent twee basissoorten: Ruby en Tawny.

Ruby port: Ruby is een relatief jonge port met een helderrode- tot paarsrode kleur en zoet van smaak. Hij mag uit diverse oogstjaren bestaan, meerdere druivensoorten bevatten en van verschillende wijngaarden komen. De wijn rijpt in betonnen of stalen vaten en mag na 3 jaar worden verkocht.

Tawny port: Een tawny port rijpt meerdere jaren op hout (minimaal 3,5 jaar, maar vaak 6 à 7 jaar) en is daardoor meer geoxideerd. Hierdoor krijgt de wijn een lichtere, oranjeachtige kleur (tawny) en een zachtere smaak dan een ruby port.

Naast deze basissoorten kom je ook de volgende soorten tegen:

Vintage port: Een vintage port wordt alleen in goede wijnjaren gemaakt. Hiervoor worden druiven uit één oogstjaar gebruikt, afkomstig van de beste wijngaarden. De port wordt al vroeg gebotteld en rijpt verder op de fles. Deze wijnen kunnen makkelijk tientallen jaren bewaard worden, maar zijn na openen slechts enkele dagen houdbaar. Hierdoor zul je deze wijn niet snel per glas in een restaurant kunnen bestellen. Porto is één van de weinige plekken waar dit soms wel kan, dus profiteer ervan: want Vintage port wordt beschouwd als de koning van de port.

Late bottled vintage: Soms ontwikkelt een wijn zich zo goed op vat dat hij het niveau van een vintage haalt. Omdat een wijn na 2 jaar fustrijping geen vintage meer mag worden genoemd, heet deze wijn late bottled vintage (LBV). Een LBV mag tot maximaal 6 jaar fustrijping worden gebotteld.

Crusted port: Crusted port wordt ongefilterd gebotteld. Daardoor ontstaat een bezinksel in de fles, de zogenaamde crust.

Crusted port bestaat uit port van verschillende jaren, die gemiddeld 3 tot 4 jaar op fust hebben gerijpt. Door de crust is het – net als bij vintage port – belangrijk dat de wijn voor het drinken wordt gedecanteerd. Daardoor wordt de wijn ook wel `poor man´s vintage port` genoemd.

Aged tawny: Een oudere tawny heeft lange tijd op hout gerijpt. Hierdoor is de kleur veranderd van rood naar oranje-bruin. Op de fles staat de leeftijd van de port, 10, 20, 30 en 40 years old. Aangezien een tawny port uit meerdere jaren mag bestaan, is deze leeftijd een indicatie.

Colheita: Colheita is het Portugese woord voor “vintage”, een wijn uit één oogstjaar. Omdat de wijn langer dan 7 jaar houtrijping heeft gehad, mag hij niet vintage of late bottled vintage worden genoemd. Een Colheita is dus een oudere tawny, met dit verschil dat een tawny een assemblage van meerdere oogstjaren mag zijn en een Colheita uit wijn van één oogstjaar moet bestaan.

Quinta port: Quinta port is gemaakt van druiven van hetzelfde landgoed (quinta). Er vindt geen blending plaats met wijnen van een andere wijngaard. De term kan aan alle soorten port, die hieraan voldoen, worden toegevoegd .

Witte port

Minder bekend, maar zeker de moeite waard een keer te proberen is witte port. Koel geserveerd in een portglas met een schilletje citroen. Lekker overdag op het terras in de zon of als aperitief met een schaaltje gezouten amandelen of olijven. Er zijn 2 soorten witte port, een zoete en een droge Chip Dry port .

Witte port is ook in cocktails erg populair. Vooral als P&T (Port&Tonic) met ijs en een takje verse munt. Een andere variant is met ijs en ginger-ale, schijfje gember, citroen en een takje rozemarijn.

Rosé Port

De jongste telg van de portfamilie is de rosé. Het is een jonge, frisse wijn met natuurlijk nog wel het zoete portkarakter. Heerlijk voor op een warme dag, omdat je hem lekker koud kunt drinken.

Mateus rosé

Speciale aandacht voor het meest succesvolle exportproduct van Portugal! De wijn komt oorspronkelijk uit de buurt van Vila Real. Het Palácio de Mateus siert nog steeds de kenmerkende ronde fles. Tegenwoordig mogen de druiven uit heel Portugal komen en ook de wijn tref je op veel wijnkaarten in het hele land aan. Het is een frisse, licht bruisende rosé, die het erg goed doet op het terras met een borrelhapje.

Naar de wijn
Toscaanse druiven
Fullscreen-Logo
Porto

kaart is aan het laden - een ogenblik geduld aub...

Porto 41.140365, -8.612530 porto tekst